3 . تعبدى و توصّلى واجبات تعبدى آن دسته از واجبات‌اند كه مكلف بايد آنها را با قصد تقرّب انجام دهد ، و گرنه با صرف انجام دادن آنها بدون چنين قصدى ، تكليف از او ساقط نخواهد شد ، مانند نماز و روزه . مقصود از قصد تقرّب آن است كه مكلف مأمور به را به قصد عمل به فرمان مولا يا چيزى مانند آن انجام دهد . واجبات توصلى تكاليفى است كه با صرف انجام دادن مأمور به ، به هر قصدى كه باشد ، تكليف از مكلف برداشته مىشود ، مانند اداى دين . كل متفقّه يعرف ان فى الشريعة المقدسة واجبات لا تصح و لا تسقط أوامرها الا باتيانها قربية إلى وجه اللّه تعالى . و كونها قربية إنما هو بإتيانها به قصد امتثال أوامرها أو بغيره من وجوه قصد القربة إلى اللّه تعالى . و تسمّى هذه الواجبات « العباديات » أو « التعبديات » كالصلاة و الصوم و نحوها . و هناك واجبات اخرى تسمّى « التوصليات » ، و هى التى تسقط أوامرها به مجرد وجودها و ان لم يقصد بها القربة ، كانقاذ الغريق و أداء الدين و دفن الميت و تطهير الثوب و البدن للصلاة ، و نحو ذلك . مسئله مورد بحث در اينجا آن است كه اگر در موردى ندانستيم كه آيا واجب تعبدى است يا توصلى ، مقتضاى اصل اوّلى در مسئله چيست ؟ آيا اصل آن است كه تعبدى باشد يا توصلى ؟ براى روشن شدن بحث تقديم چند امر ضرورى است . يكم . منشأ اختلاف نظر منشأ اختلاف نظر در اينكه اصل ، تعبدى است يا توصلى اختلاف در امكان اخذ قصد قربت به عنوان قيد در مأمور به است . كسانى كه مقيد كردن امر به قصد قربت را